พงศ์เผ่าเจ้าสัวยานยนต์ไทย

“สารสิน” ตระกูลเคนเนอดี้เมืองไทย

Ep.3 / 2569

โดย : วชิระ เรืองมาลัย

“สารสิน” ตระกูลเคนเนอดี้เมืองไทย จากสายราชการ-การทูต สู่ตระกูลนักธุรกิจใหญ่ กินรวบ โค้ก-โตโยต้า-ฮอนด้า

GEN3

พรวุฒิ สารสิน คุมโค้ก + ฮอนด้า

กลินทร์ สารสิน ลูกพี่ลูกน้องคุมโตโยต้า

พจน์ สารสิน คือต้นสายคนสำคัญของตระกูลสารสิน และเป็นนายกรัฐมนตรีคนที่ 9 ของไทย เกิด 25 มีนาคม 2448 ที่ถนนสุรศักดิ์ กรุงเทพ ฯ บิดา-มารดา คือ พระยาสารสินสวามิภักดิ์ (เทียนฮี้) แพทย์หลวงชาวจีนไหหลำ กับคุณหญิงสุ่น

อดีตนายกคนที่ 9 สมรส คุณหญิงศิริ สารสิน มีทายาท 6 คน คือ พงส์ สารสิน, เภา สารสิน, อาสา สารสิน, บัณฑิต บุญยะปาณะ,พิมพ์สิริ สารสิน,สุพัฒน์ สารสิน

พจน์ ถึงแก่อสัญกรรม เมื่อ 28 กันยายน 2543 ด้วยโรคชรา อายุ 95 ปี

ประวัติการศึกษาของ พจน์ สารสิน เรียนที่สหรัฐอเมริกาตั้งแต่วัยเยาว์กลับมาเรียนกฎหมายในไทย สอบได้เนติบัณฑิตปี 2472 ไปศึกษากฎหมายต่อที่ประเทศอังกฤษ

บทบาทการเมือง & ราชการ

ภารกิจตอนเป็นนายกฯ ท่านพจน์จัดการเลือกตั้ง ส.ส. ให้บริสุทธิ์ยุติธรรมตามที่ประชาชนเรียกร้อง หลังเลือกตั้งเสร็จก็ลาออก 21 ธ.ค. 2500 กลับไปเป็นเลขาธิการ SEATO ตามเดิม หลังวางมือการเมืองท่านอยู่บ้านพักในกรุงเทพฯ ยุติบทบาทการเมืองโดยสิ้นเชิง จนเสียชีวิตปี 2543

ความสำคัญต่อตระกูลสารสิน

ท่านพจน์ เป็นคนวางรากฐานให้ตระกูล จากสายข้าราชการ-นักการทูต กลายเป็นตระกูลนักธุรกิจใหญ่ ต่อมา ลูกชาย คือ พงส์ สารสิน ต่อยอดไปร่วมตั้งโตโยต้าไทยในปี 2505 ส่วนหลาน คือ พรวุฒิ สารสิน นั้น คุมฮอนด้า, กลินท์ สารสิน คุมโตโยต้า

ธุรกิจโค้ก-ไทยน้ำทิพย์ ของตระกูลสารสิน เริ่มก่อนธุรกิจรถยนต์ ลำดับเวลาด้านธุรกิจของตระกูลสารสิน จากธุรกิจน้ำดำ สู่รถยนต์ญี่ปุ่น นั้นโค้กมาก่อนรถ 3 ปี

โดยไทยน้ำทิพย์ 2502 > โตโยต้าไทย 2505 โค้กมาก่อนรถยนต์ 3 ปี

จุดเริ่มต้นไทยน้ำทิพย์ในปี 2502

มีผู้ก่อตั้ง : 3 ตระกูล + ฝรั่ง ได้แก่

1. ตระกูลสารสิน - พจน์ สารสิน เป็นประธานคนแรก

2. ตระกูลเคียงศิริ - ฉเวง เคียงศิริ

3. ตระกูลบุญสูง - จุติ บุญสูง

4. บริษัท โคคา-โคลา เอ็กซ์ปอร์ต คอร์ปอเรชั่น

ที่มาในธุรกิจน้ำดำของตระกูลสารสิน

ก่อนหน้า 2492-2502 มีคนอื่นนำโค้กเข้ามาขาย แต่ตลาดโตเร็ว เครื่องผลิตเล็กที่ถนนหลานหลวงไม่พอ เลยต้องตั้งโรงงานใหม่ พจน์ สารสิน ที่ตอนนั้นเป็นทูต-นักการเมือง มีคอนเนกชันดี เลยได้สิทธิ์ตั้ง ไทยน้ำทิพย์ เป็นโรงงานบรรจุขวดแห่งแรกของไทย

โรงงานแรก ถนนหลานหลวง → ย้ายไปสีลม เริ่มจากขวดแก้ว 6.5 ออนซ์ ราคา 1 บาท กำลังผลิต 160 ขวด/นาที รถส่ง 7 คัน

ส่งต่อรุ่นลูก : พงส์ สารสิน คือสารสิน รุ่นที่ 2 พจน์ส่งไม้ต่อให้ลูกชายคนโต พงส์ สารสิน ดูแลไทยน้ำทิพย์ พงส์เลยได้ฐานเงินทุน + คอนเนกชัน ไปเจรจาตั้งโตโยต้าไทยปี 2505 ต่อ

ปัจจุบัน GEN3 หลานพรวุฒิ สารสิน

ปัจจุบัน พรวุฒิ สารสิน ลูกชายพงส์ เป็นประธานกรรมการไทยน้ำทิพย์ ควบตำแหน่งประธานฮอนด้าไทยด้วย

สรุปความเชื่อมโยง 3 เจเนอเรชั่น

รุ่นที่ 1 : พจน์ สารสิน เริ่มไทยน้ำทิพย์ ในปี 2502 ได้ลิขสิทธิ์โค้กทั้งประเทศ ยกเว้น 14 จังหวัดในภาคใต้

รุ่นที่ 2 : พงส์ สารสิน บริหารไทยน้ำทิพย์ + ใช้เงิน+คอนเนกชัน ไปร่วมตั้งโตโยต้าในปี  2505

รุ่นที่ 3 : พรวุฒิ สารสิน ปัจจุบันคุมไทยน้ำทิพย์ + คุมฮอนด้าไทย ส่วนลูกพี่ลูกน้อง กลินท์ สารสิน คุมโตโยต้าไทย

ทำไมตระกูลนี้ได้ทำทั้งโค้กทั้งรถ?

เพราะพจน์เป็นนักการทูตเก่ารู้จักฝรั่ง + มีทุน + รัฐบาลยุค 2500s หนุนให้เอกชนไทยร่วมทุนต่างชาติ ตระกูลสารสินเลยเป็น “Local Partner” ที่ฝรั่งไว้ใจที่สุด

รายได้ไทยน้ำทิพย์ อ้างอิงงบปี 2568 ที่กำลังจะเข้า SET

- รายได้รวมปี 2567 : ∼41,300 ล้านบาท

- โค้กเพียว ๆ : 24,060 ล้านบาท คิดเป็น 58.2% ของรายได้

- น้ำอัดลมอื่น ๆ สไปรท์ แฟนต้า : 11,609 ล้านบาท 28.1%

- น้ำดื่มน้ำทิพย์ : 2,794 ล้านบาท 6.8%

-  กำไรสุทธิ : ∼3,800 ล้านบาท

ส่วนแบ่งตลาดน้ำอัดลมในไทย โค้ก 51.4% เป็นอันดับ 1 ทิ้งเป๊ปซี่ขาด

พรวุฒิ สารสิน ตั้งเป้าดันไทยน้ำทิพย์เป็น “Total Beverage Company” ไม่ขายแค่น้ำดำ แต่ลุยชา กาแฟ น้ำผลไม้ น้ำดื่ม ครบ

คำถามว่าทำไม 14 จังหวัดภาคใต้ ต้องเป็น “หาดทิพย์” ไม่ใช่ไทยน้ำทิพย์ เหตุผลหลัก เพราะมีการแบ่งเขตสัมปทานตั้งแต่ยุคแรก

ปี 2502 ตอนตั้งไทยน้ำทิพย์ โคคา-โคล่าให้สิทธิ์แค่ “ภาคกลาง อีสาน เหนือ ตะวันออก” เพราะตอนนั้นการขนส่งลำบาก

ปี 2512 ตระกูลอื่นได้สิทธิ์ตั้ง บริษัท หาดทิพย์ จำกัด ดูแล 14 จังหวัดภาคใต้ สำนักงานใหญ่อยู่หาดใหญ่

เจ้าของหาดทิพย์คือ ตระกูลหลีกภัย + ตระกูลรัตนรักษ์ ซึ่ง ไม่ใช่สารสิน

โมเดลเดียวกันทั่วโลกโค้กจะแบ่งประเทศเป็นโซน ๆ ให้บอทเลอร์ท้องถิ่นดูแล จะได้ส่งไว ลดต้นทุน ปัจจุบัน ไทยน้ำทิพย์ คุม 63 จังหวัด หาดทิพย์ คุม 14 จังหวัดใต้ แต่สินค้า ราคา โปรโมชั่น เหมือนกันหมด เพราะ Coca-Cola (ประเทศไทย) คุมการตลาดตรง

ตระกูล สารสิน นั้นเกี่ยวข้องกับฮอนด้าโดยตรงผ่าน พรวุฒิ สารสิน ลูกชายของพงส์ สารสิน โดย บทบาทสำคัญของ พรวุฒิ สารสิน ดำรงตำแหน่ง ประธานกรรมการ และประธานบริษัท ฮอนด้า ออโตโมบิล (ประเทศไทย) จำกัดเป็นผู้บริหารระดับสูงของฮอนด้าในไทย และเคยร่วมคณะนายกฯ เศรษฐา ไปโรดโชว์ที่ญี่ปุ่นปี 2566-2567 เพื่อเจรจาดึงการลงทุนยานยนต์กลับไทย ผลักดันให้ไทยเป็นศูนย์กลางรถ EV และรถสันดาป

ตระกูลสารสิน เป็นตระกูลนักธุรกิจเก่าแก่ เชื้อสายจีน-ไหหลำ ที่มีอิทธิพลทั้งเศรษฐกิจและการเมืองไทย ได้ฉายาว่า “ตระกูลเคนเนดี้เมืองไทย”

ธุรกิจหลักดั้งเดิมคือ บริษัท ไทยน้ำทิพย์ จำกัด ผู้ผลิตโคคา-โคลา ที่ตระกูลยังเป็นเจ้าของร่วมและบริหารอยู่

ส่วน พงส์ สารสิน เจน 2 พ่อของพรวุฒิ ก็เป็นนักธุรกิจ-นักการเมือง เคยเป็นรองนายกฯ และเลขาธิการพรรคกิจสังคม

ปัจจุบันลูกสาวพรวุฒิ “แพร สารสิน” ปัจจุบันเป็น Online Manager ที่ไทยน้ำทิพย์

ตระกูลสารสินยังเกี่ยวพันกับค่ายรถญี่ปุ่นอีกค่ายด้วยเพราะจริง แล้วสารสินกับฮอนด้า นั้นเริ่มภายหลังจาก ที่ได้ร่วมลงทุน กับโตโยต้า และ ปัจจุบันนั้น สารสินมี กลินท์ สารสิน นั่ง เป็นประธานคณะกรรมการ บริษัท โตโยต้า มอเตอร์ ประเทศไทย จำกัด สารสิน เลยมีธุรกิจรถยนต์ ทั้งฮอนด้าและโตโยต้า

ความเชื่อมโยงของ ตระกูลสารสิน กับอุตสาหกรรมรถยนต์ญี่ปุ่น เริ่มจากยุค “บุกเบิกการประกอบรถยนต์ในไทย” ช่วงปี 2500s  จุดสตาร์ทหลักอยู่ที่ พงส์ สารสิน

จุดเริ่มต้นธุรกิจรถของสารสิน ยุค ปี 2503-2505 ตั้งโรงงานโตโยต้าเมื่อ 5 ตุลาคม 2505 บริษัท โตโยต้า มอเตอร์ ประเทศไทย จำกัด ก่อตั้งอย่างเป็นทางการซึ่ง ในปีเดียวกัน 1962 ถือเป็นปีสำคัญของโตโยต้าโลก เพราะตั้งบริษัทลูกในไทย

พงส์ สารสิน ลูกชายพจน์ สารสิน อดีตนายกฯ เป็นคนไทยกลุ่มแรก ๆ ที่ร่วมทุนและเจรจากับญี่ปุ่นช่วงนโยบาย “ทดแทนการนำเข้า” ของรัฐบาลไทย พ.ศ. 2503 ตระกูลสารสินมีคอนเนกชันกับราชการ-การเมืองสูง เลยเป็นพาร์ตเนอร์ท้องถิ่นที่โตโยต้าเลือก

ถามว่า ตอนนั้นทำไมต้องเป็นตระกูลสารสิน นั่นก็เพราะบารมี + คอนเนกชันรัฐ พจน์ สารสิน เป็นนายกฯ ปี 2500 และพงส์เป็นนักการเมือง นักธุรกิจใหญ่ เป็นรองนายกฯ ยุคพล.อ.เปรม-ชาติชาย

กรอปกับฐานธุรกิจเดิมแข็งแรง ตระกูล สารสิน ทำไทยน้ำทิพย์ โคคา-โคล่า มาก่อน มีเงินทุน เครือข่ายจัดจำหน่าย ทั่วประเทศ  เมื่อ ญี่ปุ่นต้องการ “Local Partner” ตอนตั้งโรงงานประกอบรถยนต์ รัฐบาลบังคับให้ร่วมทุนกับคนไทย ตระกูลสารสินเลยเป็นตัวเลือกอันดับต้น ๆ เพราะน่าเชื่อถือ

จากโตโยต้าก็ขยายสู่ฮอนด้า รุ่นลูก พอถึงรุ่น พรวุฒิ สารสิน ลูกชายพงส์ ก็รับช่วงต่อ เข้าไปเป็น ประธานฮอนด้า ออโตโมบิล ประเทศไทย

ส่วน กลินท์ สารสิน ลูกพี่ลูกน้อง ปัจจุบันนั่งเป็นประธานบอร์ดโตโยต้าไทย ตั้งแต่ 1 เม.ย. 2566

ตระกูลสารสินเข้าวงการรถญี่ปุ่นตั้งแต่ พงส์ สารสิน เจรจาตั้งโตโยต้าไทยปี 2505 โดยใช้ 3 อย่าง คือ 1) คอนเนกชันการเมือง 2) เงินทุนจากไทยน้ำทิพย์ 3) ความน่าเชื่อถือ ทำให้ได้เป็นพาร์ตเนอร์หลักของทั้งโตโยต้าและฮอนด้ามาจนรุ่นลูกรุ่นหลาน

พงส์ สารสิน 1927-2021ลูกชายพจน์ สารสิน อดีตนายกฯเป็นอดีตรองนายกฯ ยุคพล.อ.เปรม-ชาติชาย

GEN 3 ปัจจุบัน พรวุฒิ สารสิน

ลูกชายพงส์ สารสิน ประธานฮอนด้า ออโตโมบิล ประเทศไทย คนปัจจุบันมักออกสื่อตอนงานเปิดตัวรถฮอนด้า ใส่สูท สไตล์ผู้บริหารอายุประมาณ 60+ ลูกสาวคือ “แพร สารสิน” ที่เพิ่งแต่งงานปี 2565

กลินท์ สารสิน ลูกพี่ลูกน้องของ พรวุฒิ ประธานคณะกรรมการ โตโยต้า มอเตอร์ ประเทศไทย ตั้งแต่ 1 เม.ย. 2566 เคยเป็นประธานหอการค้าไทย สภาหอการค้าแห่งประเทศไทย

สรุปตระกูลสารสินเริ่มจากโค้กปี 2502 ก่อนทำรถปี 2505 ใช้เงินจากน้ำดำไปต่อยอดเป็นอาณาจักรรถญี่ปุ่น จนตอนนี้คุมทั้งฮอนด้า + โตโยต้า + โค้ก 3 เด้งเลย